جستجو
جستجوی پیشرفته
English | فارسی | العربی
صفحه اصلي > مدیریت و معاونتها > معاونت آموزش > بانک پایان نامه ها 
جستجو در بانک اطلاعات پایان نامه | | | لیست کلی پایان نامه ها
بررسی تطبیقی دفاع مشروع از دیدگاه فقه و حقوق بین الملل تاریخ ثبت : 1390/03/08
طبقه بندي : <#f:cats/>
عنوان پایان نامه : بررسی تطبیقی دفاع مشروع از دیدگاه فقه و حقوق بین الملل
نگارنده : غلام شبر
استاد راهنما : علی اشرف طهماسبی نیک
استاد مشاور : عادل ساریخانی
استاد داور : <#f:3172/>
رشته تحصیلی : فقه و اصول
گرایش تحصیلی : تاریخ اسلام
گروه : نامشخص
تاریخ دفاع : 1388/01/03
چکیده :

 موضوع این پایان نامه "بررسی تطبیقی دفاع مشروع از دیدگاه فقه و حقوق بین الملل" می باشد. دفاع در جوامع بشری ازمهم ترین مباحث به شمار می رود که همواره درطول تاریخ مطرح بوده است درفقه اسلامی و حقوق بین الملل نیز به این مطلب تفصیلا پرداخته شده است. لیکن در مقام مقایسه میان آنها تحقیق جدی صورت نگرفته است درحالی که این بررسی خصوصاً با مطرح شدن عنوان تروریسم در سال های اخیر اهمیت زیادی دارد باوجود کمبود منابع مستقل در این موضوع تلاش شده است مفهوم دفاع مشروع ، تاریخچه، مبانی، ادله، شرایط و قلمرو آن هم در فقه (که به صورت منظم کمتر بدان پرداخته شده است) و هم در حقوق بین الملل به صورت مبسوط بررسی شده و نقاط اشتراک و افتراق آن دو روشن گردد. مطالعات مزبور در هر یک از حوزه ها که در دو فصل تنظیم شده است به نتایج ذیل منجر گردید:
مفهوم دفاع مشروع از هر دو دیدگاه مورد پذیرش قرار گرفته و به عنوان حق مسلّم تمام اشخاص و دولتها به رسمیت شناخته شده است. در مقابل، مفهوم ترور و تروریسم از هر دو دیدگاه نا مشروع بوده و مورد محکومیت قرار گرفته است
اما تاریخچه دفاع مشروع؛ درفقه سابقه طولانی تری دارد و مبانی آن از متون فقهی این گونه استخراج شده است: فطری، عقلی بودن و داشتن فایده اجتماعی و این مبانی در حقوق بین الملل عبارت اند از: طبیعی بودن، نظریه اکراه، جبران بدی با بدی، خدمت به اجتماع و فدا کردن مصلحت کم ارزش تر در مقابل مصلحت ارزنده که مبانی فقهی کلاً و از مبانی حقوق بین الملل "طبیعی بودن" مورد قبول واقع شده است.
مستند دفاع از دیدگاه فقه، ادله اربعه و در حقوق بین الملل منشور ملل متحد، حقوق بین الملل عرفی، میثاق جامعه ملل، اصول کلی حقوق، رویه قضایی بین المللی و معاهدات بین کشورها است. اختلاف در این مورد بین دو دیدگاه واضح و روشن است، چون حکم فقهی نشأت گرفته از کلام وحیانی و الهی است اما قانون بین الملل، بشری و زائیده ی عرف و تعهدات بین دولتها است.
شرایط مشروعیت دفاع در فقه تجاوز یا حمله، (که تقسیم شده به تجاوز غیر مشروع ، امکان تجاوز، حال یا قریب الوقوع بودن تجاوز) قدرت، ضرورت، تناسب و پای بندی به اصول انسانی و رعایت قواعد بشر دوستانه می باشند و در حقوق بین الملل وقوع حمله مسلحانه، ضرورت، تناسب، هماهنگی با شورای امنیت و رعایت مقررات جنگ و اصول بشر دوستانه. میان دو دیدگاه در این زمینه اشتراک زیادی وجود دارد گر چه اختلافاتی نیز مشاهده می شود.
قلمرو دفاع از دیدگاه فقه دفاع از دین، دفاع سازمان یافته از دار الاسلام و سرزمین خود، دفاع از دیگران (که این هم تقسیم شده به دفاع و حمایت از مظلومین مسلمین که در غیر کشور اسلامی زندگی می کنند، دفاع از کشور اسلامی دیگر در مقابل تهاجم کشور غیر اسلامی، دفاع از کشور اسلامی دیگر در مقابل تهاجم کشور اسلامی سوم، دفاع و حمایت از کشور غیر اسلامی دیگر در مقابل تهاجم کشور غیر اسلامی سوم) علاوه بر آن دفاع پیشگیرانه می باشند و در حقوق بین الملل دفاع از تمامیت سر زمینی و استقلال سیاسی، دفاع از جان، مال و اتباع مقیم داخل کشور و خارج از کشور، دفاع در برابر تهاجم دولت ثالث و دفاع پیشگیرانه. ضمن وجود اشتراک بین هر دو دیدگاه، موارد اختلاف را نیز نمی توان نادیده گرفت، چون مصادیق دفاع در حقوق بین الملل فقط شامل امور مادی می شود در حالی که از دیدگاه فقه علاوه بر امور مادی شامل امور معنوی نیز می شود که دفاع از دین و ارزشهای اسلامی باشد. و در باره ی دفاع پیشگیرانه در فقه اختلافی دیده نمی شود در حالی که در حقوق بین الملل اختلافات زیادی به چشم می خورد. 

فهرست :

 تقديم و اهداء
تشکر و قدر دانی ‌
مسؤوليت مطالب
چکيده
فهرست مطالب
مقدمه 1
الف ـ بیان مسأله 1
ب. سوالهای اصلی و فرعی : 2
۱ ـ سوال اصلی 2
۲ ـ سوالهای فرعی 2
ج ـ فرضیه تحقیق : 2
د. پیشینه و ضرورت تحقیق 2
ه ـ هدف تحقیق 3
و. جنبه جدید بودن و نو آوری تحقیق : 3
ز. روش تحقیق 3
ح ـ ساختار تحقیق 3
ط ـ کلید واژگان 3
فصل اول : کليات 4
مبحث اول : مفهوم شناسی دفاع مشروع 5
گفتار اول: مفهوم دفاع مشروع 5
الف _ دفاع مشروع در لغت : 5
١ _ دفاع 5
۲ـ مشروع 7
ب_ دفاع مشروع در اصطلاح 8
۱_ تعريف دفاع مشروع از ديدگاه فقه و حقوق اسلامى: 8
۱ـ۱. نگاهی تحلیلی بر تعاریف دفاع مشروع 10
۱ـ۲ نظریه مختار 12
۲ـ تعریف دفاع مشروع در قوانین عرفی و حقوق بین الملل 13
۲ـ۱ نگاه تحلیلی بر این تعاریف 15
۲ـ۲ نظریه مختار 16
گفتار دوم ـ ماهيت دفاع مشروع: 17
تعریف حق و حکم: 18
گفتار سوم : رابطه ميان دفاع مشروع و ترور 21
الف ـ مفهوم ترور و تروریسم 21
۱ ـ ترور و تروریسم در لغت 21
۲ ـ ترور و تروریسم در اصطلاح 22
ب ـ عناوین فقهی قابل انطباق بر ترور 25
۱ ـ فتک 27
۲ ـ غیله 29
۳ ـ محاربه 30
ج: بررسی تطبیقی تروریسم از دیدگاه فقه و حقوق بین الملل 33
۱ـ نقطه اشتراک 33
۲ـ نقطه اختلاف 33
د ـ فرق بین دفاع مشروع و تروریسم 34
۱ـ نقطه اشتراک 34
۲ـ نقطه اختلاف 35
مبحث دوم ـ تاريخچه دفاع مشروع از ديدگاه فقه و حقوق بين الملل 37
گفتار اول ـ تاريخچه دفاع مشروع از ديدگاه فقه 38
گفتار دوم: تاريخچه دفاع مشروع در حقوق بين الملل 46
الف ـ دوران باستان 47
ب ـ قرون وسطی 53
ج ـ دوران جدید 54
مبحث سوم ـ مبانی دفاع مشروع از ديدگاه فقه و حقوق بين الملل 56
گفتار اول ـ مبانی دفاع مشروع از ديدگاه اسلام 57
الف ـ فطری و عقلی بودن 58
ب ـ فائده اجتماعی 60
گفتار دوم ـ مبانی دفاع مشروع در حقوق بين الملل 62
الف ـ حق دفاع از حقوق طبیعی 63
ب ـ نظریه اکراه 64
ج ـ خدمت به اجتماع 65
د ـ فدا ساختن مصلحت کم ارزش تر در مقابل مصلحت ارزنده 66
فصل دوم ادله، شرايط و قلمرو دفاع مشروع از ديدگاه فقه و حقوق بين الملل 67
مبحث اول : ادله دفاع مشروع از ديدگاه فقه و حقوق بين الملل 68
گفتار اول: ادله دفاع مشروع از ديدگاه فقه 68
الف . قرآن 69
ب ـ روایات 74
ج ـ عقل 76
د ـ اجماع 78
گفتار دوم: ادله دفاع مشروع در حقوق بين الملل 80
الف ـ منشور ملل متحد 81
ب ـ عرف بین الملل 85
ج ـ اصول کلی حقوقی 87
د ـ رویه قضائی بین المللی 88
ه ـ معاهدات بین کشورها 88
۱ـ معاهده لوکورنو 89
۲ـ پیمان بریان ـ کلوگ 89
گفتار سوم : بررسی تطبيقی ادله دفاع مشروع از ديدگاه فقه و حقوق بين الملل 91
الف ـ نقطه اشتراک 91
ب ـ نقطه اختلاف : 91
مبحث دوم ـ شرايط دفاع مشروع از ديدگاه فقه و حقوق بين الملل 93
گفتار اول: شرايط دفاع مشروع از ديدگاه فقه 93
الف ـ وجود تجاوز یا حمله 93
۱ـ تجاوز یا حمله غیر مشروع باشد 94
۲ـ خطر تجاوز یا حمله 94
۳ ـ امکان تجاوز یا حمله 96
۴ ـ حال یا قریب الوقوع بودن تجاوز 97
ب ـ قدرت 97
ج ـ ضرورت 100
د ـ تناسب 103
ه ـ پای بندی به اصول انسانی و رعایت به قواعد بشر دوستانه 107
گفتار دوم ـ شرايط دفاع مشروع در حقوق بين الملل 108
الف ـ وقوع حمله مسلحانه 109
ب ـ ضرورت (Necessity) 112
ج ـ تناسب (proportionality) 114
د ـ هماهنگی با شورای امنیت 115
ه ـ رعایت مقررات جنگ و اصول بشر دوستانه 116
گفتار سوم ـ بررسی تطبيقی شرايط دفاع مشروع از ديدگاه فقه و حقوق بين الملل 118
الف ـ نقطه اشتراک : 119
ب ـ نقطه اختلاف : 119
مبحث سوم: قلمرو دفاع مشروع از ديدگاه فقه و حقوق بين الملل 120
گفتار اول: قلمرو دفاع مشروع از ديدگاه فقه 120
الف. دفاع از دین 121
ب. دفاع سازمان یافته از دار الاسلام و سرزمین اسلامی خود 125
ج. دفاع از دیگران 128
1- دفاع و حمایت از مظلومین مسلمین که در کشور غیر اسلامی زندگی می کنند..... 128
2-دفاع از کشور اسلامی دیگر در مقابل تهاجم کشور غیر اسلامی 131
3-دفاع از کشور اسلامی دیگر در مقابل تهاجم کشور اسلامی سوم 132
4-دفاع و حمایت از کشور غیر اسلامی دیگر در مقابل تهاجم کشور غیر اسلامی سوم 133
د. دفاع پیشگیرانه 134
گفتار دوم: قلمرو دفاع مشروع در حقوق بين الملل 136
الف. دفاع از تمامیّت سرزمینی و استقلال سیاسی 137
ب. دفاع از جان و مال اتباع مقیم داخل کشور 139
ج. دفاع از جان ومال اتباع در کشور دیگر 140
د. دفاع از دولت دیگر در برابر تهاجم دولت ثالث 142
ه. دفاع پیشگیرانه(Anticiptory self_ defence) 143
1- نظریه مشروعیت دفاع پیش گیرانه......... 144
2-نظریه عدم مشروعیت دفاع پیشگیرانه 145
گفتار سوم ـ بررسی تطبيقی قلمرو دفاع مشروع از ديدگاه فقه و حقوق بين الملل 146
الف ـ نقطه اشتراک 147
ب ـ نقطه اختلاف 148
جمع بندی و نتیجه گیری 150
فهرست منابع و مأخذ 155 

واژگان کلیدی : <#f:3179/>
توضیحات : <#f:3180/>
تعداد نمایش : 1117 <<بازگشت
بازديد کنندگان اين صفحه: 472645 بازديدکنندگان امروز: 55 کل بازديدکنندگان: 1736284 زمان بارگذاری صفحه: 0.7332
تمامی حقوق این سایت برای مجتمع آموزش عالی فقه محفوظ است.